Baza wiedzy Jak wygląda matura z biologii i czy jest trudna?

Jak wygląda matura z biologii i czy jest trudna?

Sebastian Peret

21 stycznia, 2026

⏰ Czyta się 5 minut

Biol-chem to nie profil, to stan umysłu. Jeśli to czytasz, prawdopodobnie celujesz w medycynę, stomatologię, weterynarię albo po prostu kręcą Cię nauki przyrodnicze. Ale umówmy się – matura z biologii ma opinię “bossa ostatecznego”. Krążą o niej legendy: że klucz odpowiedzi jest bezlitosny, że pytania są z kosmosu, a średnie wyniki krajowe potrafią zdołować nawet największego optymistę.

Bez paniki. Prześwietliliśmy ten egzamin na wylot. Wiemy, jak wygląda matura z biologii w formule 2023 (czyli tej, którą piszesz w 2026 roku) i czy faktycznie jest się czego bać.

Jak wygląda matura z biologii na poziomie podstawowym?

Tutaj musimy zacząć od szybkiego “fact-checkingu”, bo to pytanie wciąż pojawia się wśród maturzystów. Krótka piłka: dla Ciebie matura z biologii na poziomie podstawowym nie istnieje.

W aktualnej formule egzaminacyjnej biologię zdaje się wyłącznie jako przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym. Nie ma opcji “light”. Jeśli wybierasz ten przedmiot, od razu wskakujesz na głęboką wodę. To ważna informacja, bo oznacza, że nie uczysz się tylko definicji na pamięć – musisz rozumieć procesy. Ale spokojnie, o tym za chwilę.

Jak wygląda matura z biologii na poziomie rozszerzonym?

Skoro wiemy już, że walczymy na rozszerzeniu, zobaczmy, co Cię czeka. Egzamin trwa 180 minut (3 godziny). To sporo, ale uwierzcie nam – przy biologii ten czas potrafi uciekać niesamowicie szybko.

Arkusz składa się z zadań zamkniętych (wielokrotnego wyboru, prawda/fałsz, na dobieranie) oraz otwartych (krótka odpowiedź, wyjaśnienie, analiza wykresu).

Co jest charakterystyczne dla tego arkusza?

Teksty wprowadzające – prawie każde zadanie zaczyna się od tekstu źródłowego, schematu, tabeli z wynikami eksperymentu albo wykresu. Twoim zadaniem jest nie tylko posiadanie wiedzy, ale przede wszystkim umiejętność jej zastosowania w kontekście podanych danych.
Doświadczenia – to “konik” CKE. Musisz umieć planować doświadczenia, stawiać hipotezy, określać próby badawcze i kontrolne oraz wyciągać wnioski. Bez tego ani rusz.
Do zdobycia jest zazwyczaj 60 punktów.

Czy matura z biologii jest trudna?

Nie będziemy Cię ściemniać – tak. Matura z biologii jest trudna. To jeden z najbardziej wymagających egzaminów w całej puli maturalnej.

Głównym problemem nie jest zazwyczaj brak wiedzy uczniów, ale specyficzny sposób oceniania. Biologia to przedmiot, w którym musisz “wstrzelić się w klucz”.

Egzaminatorzy szukają konkretnych sformułowań i ciągów przyczynowo-skutkowych. Jeśli napiszesz prawdę, ale nie użyjesz odpowiedniej terminologii biologicznej albo pominiesz jeden krok w logicznym wyjaśnieniu procesu – tracisz punkty. To bywa frustrujące, ale jest do ogarnięcia, jeśli wiesz, jak pisać.

Czy ciężko jest zdać maturę z biologii?

Tutaj musimy rozróżnić dwie rzeczy: “zdać” a “mieć wysoki wynik”. Na maturze z przedmiotu dodatkowego obowiązuje próg zdawalności 30%. Czy ciężko go przekroczyć? Raczej nie, jeśli cokolwiek się uczyłeś/aś.

Schody zaczynają się, gdy walczysz o indeks na oblegane kierunki medyczne. Tam każdy procent jest na wagę złota. Średnie wyniki krajowe z biologii często oscylują w granicach 30-40%, co pokazuje skalę trudności. Zdobycie wyniku powyżej 80% to już wejście do elity i praktycznie gwarancja dostania się na wymarzone studia. To wymaga jednak czegoś więcej niż kucia podręcznika na pamięć.

Co najczęściej pojawia się na maturze z biologii? Maturalne pewniaki

Choć CKE lubi zaskakiwać (kto pamięta zadania o nietoperzach czy specyficznych grzybach?), to analiza arkuszy z ostatnich lat pokazuje jasne trendy. Są działy, bez których matura z biologii po prostu by się nie odbyła. Jeśli masz mało czasu na powtórki, te tematy to absolutny “must-have”.

Oto “święta czwórka”, która zazwyczaj generuje najwięcej punktów w arkuszu:

Metabolizm (to prawdziwy “killer”): Bez tego ani rusz. Fotosynteza (faza jasna i ciemna), oddychanie komórkowe (tlenowe i beztlenowe), a do tego praca enzymów. CKE kocha wykresy wpływające na szybkość reakcji enzymatycznych. Musisz rozumieć, skąd bierze się ATP i gdzie dokładnie zachodzą konkretne procesy w komórce.
Genetyka i Biotechnologia: Krzyżówki genetyczne to zazwyczaj łatwe punkty, ale schody zaczynają się przy genetyce molekularnej. Replikacja DNA, transkrypcja i translacja (ekspresja genów) – musisz umieć opisać te procesy krok po kroku. Coraz częściej pojawiają się też zadania z inżynierii genetycznej (PCR, elektroforeza, wektory).
Anatomia i fizjologia człowieka: Tutaj króluje słowo-klucz: homeostaza. Układ nerwowy, hormonalny (sprzężenia zwrotne!) i odpornościowy to absolutna podstawa. Często pojawiają się zadania łączące te układy, np. jak stres wpływa na wydzielanie hormonów i pracę serca. Pamiętaj: w biologii wszystko jest połączone!
Cytologia (Komórka): Budowa i funkcje organelli to baza, ale CKE uwielbia pytać o transport błonowy. Osmoza, dyfuzja, transport czynny – musisz wiedzieć, co przenika przez błonę, w którą stronę i czy wymaga to energii. Często dostaniesz schemat eksperymentu z ziemniakiem lub krwinkami w roztworach o różnym stężeniu i będziesz musiał/a wyjaśnić, co się stało.

Pro tip od nas: W każdym z tych działów obowiązuje żelazna zasada: związek budowy z funkcją. Jeśli opisujesz erytrocyt, musisz wiedzieć, dlaczego nie ma jądra (żeby zmieścić więcej hemoglobiny) i dlaczego jest dwuwklęsły (żeby zwiększyć powierzchnię wymiany gazowej). Takie myślenie to klucz do wysokiego wyniku.

Na co zwrócić uwagę przy przygotowaniach do matury z biologii?

Czasowniki operacyjne to podstawa: Musisz wiedzieć, czym różni się polecenie “wyjaśnij” od “opisz” czy “uzasadnij”. W biologii to są zupełnie inne polecenia! “Wyjaśnij” zawsze wymaga związku przyczynowo-skutkowego (przyczyna -> mechanizm -> skutek).
Analiza doświadczeń: Nie ucz się ich na pamięć, ucz się je rozumieć. Musisz wiedzieć, po co jest próba kontrolna i jak sformułować problem badawczy (zawsze w formie pytania!).
Terminologia: Używaj precyzyjnego języka. Nie pisz “roślina pije wodę”, tylko “pobiera”. Nie “krew płynie”, tylko “cyrkuluje” lub “przepływa”. Detale robią różnicę.
Robienie arkuszy: Teoria to jedno, ale praktyka czyni mistrza. Rozwiązuj zadania z poprzednich lat, żeby przyzwyczaić się do stylu pytań CKE.

Jeśli czujesz, że potrzebujesz kogoś, kto przeprowadzi Cię przez ten gąszcz terminów i nauczy pisać odpowiedzi idealnie pod klucz, sprawdź nasz Kurs wideo – Biologia Rozszerzona. Pokazujemy tam krok po kroku, jak hackować zadania maturalne, żeby nie tracić głupio punktów na rzeczach, które wiesz, ale źle ubierasz w słowa.

Matura z biologii jest trudna, ale nie jest nie do zdania. Z dobrym planem i zrozumieniem zasad gry, możesz rozwalić ten system. Powodzenia!

Najczęściej zadawane pytania

Czy na maturze z biologii jest kalkulator?

Tak, na egzamin z biologii możesz (a nawet powinieneś!) zabrać kalkulator prosty. Przyda się przy zadaniach genetycznych czy obliczaniu wydajności procesów.

Czy matura z biologii jest obowiązkowa?

Nie, biologia jest przedmiotem dodatkowym. Wybierasz ją tylko wtedy, gdy jest wymagana w rekrutacji na Twoje wymarzone studia (np. medycynę, psychologię, czy AWF).

Jaki wynik z biologii jest uważany za dobry?

Biorąc pod uwagę statystyki, wynik powyżej 70-75% jest uważany za bardzo dobry i otwiera drzwi na wiele uczelni. Na kierunki lekarskie celuj jednak w 80% i więcej.

Ile trwa matura z biologii?

Egzamin maturalny z biologii na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut, czyli pełne 3 godziny. To czas przeznaczony na rozwiązanie zarówno zadań zamkniętych, jak i otwartych.

Sebastian Peret

Udostępnij:

Gubisz się w kanonie lektur 2026? Przygotowaliśmy dla Ciebie kompletne zestawienie lektur obowiązkowych do matury. Dowiedz się, co warto przeczytać!...

Ile trwa matura z angielskiego? Czas trwania egzaminu w 2026 roku

Ile trwa matura z angielskiego i jak nie przegrać jej z czasem? Sprawdź dokładny czas egzaminów na każdym poziomie w...

Matura próbna 2026 Geografia – odpowiedzi! Sprawdź, jak Ci poszło.

Dołącz do Maturalnych

Zobacz inne artykuły:

Lektury obowiązkowe na maturę z polskiego 2026. Pełna lista i pewniaki

Gubisz się w kanonie lektur 2026? Przygotowaliśmy dla Ciebie kompletne zestawienie lektur obowiązkowych do matury. Dowiedz się, co warto przeczytać!...

Sebastian Peret

Ile trwa matura z angielskiego? Czas trwania egzaminu w 2026 roku

Ile trwa matura z angielskiego i jak nie przegrać jej z czasem? Sprawdź dokładny czas egzaminów na każdym poziomie w 2026 roku i poznaj praktyczne wskazówki, które pomogą Ci zachować spokój i...

Sebastian Peret

Matura próbna 2026 Geografia – odpowiedzi! Sprawdź, jak Ci poszło.

Sebastian Peret

Matura próbna 2026 Chemia – odpowiedzi! Sprawdź, jak Ci poszło.

Sebastian Peret

Matura próbna 2026 Historia – odpowiedzi! Sprawdź, jak Ci poszło.

Sebastian Peret

Matura próbna 2026 Biologia – odpowiedzi! Sprawdź, jak Ci poszło.

Sebastian Peret

Nasze kursy wideo to 100% potrzebnej wiedzy 

99 lekcji · 3859 zadań · ⭐ (4.9)

Język polski podstawowy

Opanujesz pisanie wypracowań pod klucz CKE i zrozumiesz lektury tak, by trafiać w punkt w każdym zadaniu.

+9.578 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

93 lekcje · 1333 zadań · ⭐ (4.8)

Matematyka podstawowa

Poznasz schematy i metody, które pozwolą Ci szybko i pewnie rozwiązywać zadania z każdego działu.

+8.237 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

120 lekcji · 1219 zadań · ⭐ (4.8)

Angielski podstawowy

Kurs pozwoli Ci opanować kompetencje językowe i pokaże Ci, jak podejść do matury z angielskiego.

+7.297 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

99 lekcji · 448 zadań · ⭐ (4.8)

Język polski rozszerzony

Nauczysz się świadomie analizować teksty, budować mocne argumenty i pisać prace pod wymagania rozszerzenia.

+2.157 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

99 lekcji · 438 zadań · ⭐ (4.8)

Matematyka rozszerzona

Zrozumiesz trudniejsze zagadnienia i schematy, które najczęściej pojawiają się na rozszerzeniu.

+2.347 osób już się uczy

~~997 zł/rok~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

99 lekcji · 448 zadań · ⭐ (4.8)

Angielski rozszerzony

Rozwiniesz zaawansowane słownictwo i techniki pisania, tak by bez stresu podejść do najbardziej wymagających zadań.

+5.786 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

125 lekcji · 925 zadań · ⭐ (4.8)

Biologia

Zrozumiesz procesy, wykombinujesz zależności i nauczysz się rozwiązywać typowe zadania bez wkuwania definicji.

+2.263 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

107 lekcji · 592 zadań · ⭐ (4.7)

Chemia

Ogarniesz reakcje, obliczenia i najważniejsze tricki, dzięki którym arkusze przestaną Cię zaskakiwać.

+1.121 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

74 lekcji · 85 zadań · ⭐ (4.6)

Fizyka

Przekształcenia, wzory i zadania staną się logiczne — od mechaniki po elektrostatykę.

+986 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

145 lekcji · 1455 zadań · ⭐ (4.8)

Historia

Ułożysz całą historię w spójny obraz i zaczniesz łączyć fakty tak, jak wymagają tego zadania maturalne.

+668 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

145 lekcji · 2097 zadań · ⭐ (4.8)

Geografia

Nauczysz się czytać mapy, wykresy i dane, dzięki czemu zadania przestaną być zgadywanką.

+1.367 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

192 lekcji · 700 zadań · ⭐ (4.9)

Niemiecki

Opanujesz kluczowe konstrukcje językowe, nabierzesz płynności i przygotujesz się pod typowe zadania egzaminacyjne.

+496 osób już się uczy

~~997 zł~~

Od 499 zł

Nawet 50% taniej w pakiecie. Sprawdź!

Jestem bardzo zadowolona!

“Przed chwilą sprawdziłam wyniki z maturki, to około 78%🥰! Jestem bardzo zadowolona, z próbnych było około 30. Wasze zajęcia bardzo mi pomogły. Dziękuję 🔥✌️”

Laura Jackowska

Myślę, że będzie +70%!

“Byłam na Waszym kursie i bez niego by się nie obeszło. Wiem, że pojawiły się jakieś błędy na pewno, ale myślę, że będzie ponad 70%. Jesteście genialni!❤️”

_aliszjaa

Super że robicie takie rzeczy

“Zajęcia dały mi bardzo dużo i zwróciły uwagę na rzeczy, o których nawet nie miałam pojęcia. Po zajęciach czuję się na pewno bardziej przygotowana i spokojna.”

Ola Wojtaszek

Super wytłumaczone

“Wszystko super wytłumaczone co do jednego szczegółu i streszczone do najważniejszych treści. Dużo zrozumiałam dzięki temu.”

wkonwisnka

Kurs 20/10

“Jeśli chodzi o mój odbiór kursu to mogę dać mocne 20/10. Naprawdę kurs przerósł moje oczekiwania, więc róbcie to co robicie, bo robicie to wspaniale.”

Łukasz Sokół

Strzał w dziesiątkę

“Wreszcie po kilku latach nauki polskiego znogu go polubiłam i już nie podchodzą z taką czarną myślą do matury. Polecam.”

Amelia Kuczera

Jak wygląda matura z biologii i czy jest trudna?

Jak wygląda matura z biologii na poziomie podstawowym?

Jak wygląda matura z biologii na poziomie rozszerzonym?

Czy matura z biologii jest trudna?

Czy ciężko jest zdać maturę z biologii?

Co najczęściej pojawia się na maturze z biologii? Maturalne pewniaki