Niezależnie od tego, na jakim etapie edukacji jesteś — efektywne i przyjemne metody przyswajania wiedzy na pewno ułatwią Ci naukę! Na szczycie podium takich technik stoi ona — mapa myśli! Dziś powiemy Ci, czym właściwie jest mapa myśli, dlaczego warto ją sporządzać i jak to zrobić?
Materiał od A do Z. Czyli co to jest mapa myśli?
Mind Mapping, czyli w dosłownym tłumaczeniu z angielskiego „mapowanie myśli” to uniwersalny sposób sporządzania notatek, planowania, organizacji oraz rozwiązywania problemów. Mapa myśli zakłada:
- opracowanie tematu i wyodrębnienie kluczowych dla niego pojęć, czyli uchwycenie sedna;
- rozwijanie pojęć o zagadnienia uzupełniające, uwypuklenie powiązań i zależności między nimi;
- zobrazowanie struktury tematu — przedstawienie go w formie graficznej.
Po co ten cały wysiłek? Opracowanie materiału odbywa się na zasadzie „od ogółu do szczegółu” – taka hierarchia informacji pomaga szybciej i łatwiej zrozumieć, zapamiętać i przypominać sobie informacje.
Mapa myśli — jak zrobić własny przewodnik po temacie, który chcesz ogarnąć?
Pomimo dostępnych w internecie narzędzi do tworzenia map myśli online, nie inwestuj w drogę na skróty — mapę myśli twórz odręcznie! Czemu to tak istotne?
Tworzenie mapy myśli zakłada zaangażowanie obu półkul mózgu — uruchamia pamięć przestrzenną i budowanie całych systemów skojarzeń, co wpływa na łatwość w zapamiętywaniu i przypominaniu sobie informacji. Robiąc mapę myśli na komputerze, musisz co prawda sam/sama wyodrębnić pojęcia kluczowe, ale zaznaczanie powiązań pomiędzy nimi pozostawiasz już maszynie. Tymczasem ważne jest, by za pośrednictwem ręki — zrobił to Twój mózg! To nie znaczy, że nie możesz korzystać z szablonu mapy myśli — po prostu zrób go sam/sama.
Mapa myśli — szablon w 3 punktach
To, jak wygląda mapa myśli, zależy głównie od jej tematu, schemat pozostaje ten sam. Przygotowanie prostego szablonu mapy myśli pomoże Ci oswoić się z być może nową metodą nauki i może stanowić punkt wyjścia do tworzenia kolejnych map myśli, opartych już na konkretnych zakresach wiedzy. Oto, na czym polega tworzenie mapy myśli.
Ujmij to jednym słowem! Czyli określ meritum
Żeby określić meritum — musisz wczytać się w temat, opracować go i wydobyć najważniejsze informacje. Następnie narysuj na środku kartki prostokąt. W jego polu zapiszesz nazwę działu lub inne kluczowe słowo, określające w punkt główny temat mapy myśli.
Przejdź do meritum! Czyli rozwiń temat
Mapa myśli to nauka syntetyzowania informacji. Skoro określiłeś/określiłaś już główny temat, pora rozpisać jego poszczególne działy czy zagadnienia:
- od centralnego hasła na kartce poprowadź kilka krótkich linii w różnych kierunkach;
- każdą z linii zakończ mniejszym od centralnego prostokątem, w którego polu wpiszesz np. nazwę podrozdziału;
- liczba linii i prostokątów będzie finalnie zależeć od liczby podrozdziałów danego tematu. Od każdego podrozdziału możesz poprowadzić kolejne linie i kolejne podziały.
Można by powiedzieć, że mapa myśli w założeniu nigdy nie jest skończona. Zawsze możesz rozszerzyć ją o kolejne elementy, rozgałęzienia, dopisać do niej dodatkowe informacje, dorysować kolejne prostokąty.
Wydobywaj meritum po swojemu
Mapa myśli ma być czytelna przede wszystkim dla Ciebie. Dodawaj do niej preferowane przez Ciebie sposoby wyróżniania istotnych elementów. Pamiętaj jednak, by skupiać się na temacie — najpierw opracuj materiał i zajmij się treścią mapy. Następnie zastosuj np.:
- strzałki;
- ramki;
- podkreślenia;
- różne wielkości liter;
- kolory;
- rysunki
Mapa myśli — przykłady ilustrujące zasadę
Mapa myśli przyda Ci się do nauki materiału z każdego przedmiotu. Niezależnie od tego, w której klasie obecnie jesteś oraz która formuła matury Cię obejmuje — metody efektywnego przyswajania wiedzy stanowią grono Twoich sprzymierzeńców na całej drodze edukacji. Zobacz, jak mapa myśli może wyglądać na przykładzie konkretnego przedmiotu.
Mapa myśli i nauka przyrodnicza to wyjątkowo wdzięczny duet! Połóżmy na tapet choćby temat witamin. Przykładowa mapa myśli w tym przypadku, w centralnym punkcie zawiera właśnie słowo: „witaminy”. Od niego odchodzą strzałki w kierunku nazw konkretnych witamin (A, B, C itd., przy czym witamina B posiada dodatkowy podział ze względu na rozróżnienie witamin z grupy B).
Od każdej konkretnej witaminy (również tych z grupy B) poprowadzone są rozgałęzienia, wskazujące na:
- źródła (przedstawione również obrazowo);
- działanie/rolę w organizmie;
- skutki niedoboru;
- skutki nadmiaru.
Dodatkowo, jednym kolorem zaznaczone są witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Wszystko przedstawia się jasno, jednoznacznie i czytelnie.
Mapa myśli — biologia. Jasno i przejrzyście
Mapa myśli i nauka przyrodnicza to wyjątkowo wdzięczny duet! Połóżmy na tapet choćby temat witamin. Przykładowa mapa myśli w tym przypadku, w centralnym punkcie zawiera właśnie słowo: „witaminy”. Od niego odchodzą strzałki w kierunku nazw konkretnych witamin (A, B, C itd., przy czym witamina B posiada dodatkowy podział ze względu na rozróżnienie witamin z grupy B).
Od każdej konkretnej witaminy (również tych z grupy B) poprowadzone są rozgałęzienia, wskazujące na:
- źródła (przedstawione również obrazowo);
- działanie/rolę w organizmie;
- skutki niedoboru;
- skutki nadmiaru.
Dodatkowo, jednym kolorem zaznaczone są witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Wszystko przedstawia się jasno, jednoznacznie i czytelnie.
Mapa myśli — historia. Ważne, by nie zbaczać ze szlaku!
Nieco inaczej przedstawia się kwestia opracowania tematów z historii. I mowa tutaj właśnie o opracowaniu, a nie samej strukturze mapy myśli. Opisanie dziejów konkretnego władcy, wydaje się prostsze od wydobycia i przedstawienia syntezy np. wydarzeń historycznych.
Wystarczy jednak pamiętać o określaniu najważniejszych aspektów tematu. W przypadku konkretnej wojny mogą to być poszczególne bitwy z podziałem na etapy przebiegu, daty i przywódców, genezę konfliktu i jego konsekwencje. Choć struktura mapy myśli pozostaje bez zmian — zakresy poszczególnych zagadnień mogą nie być tutaj już tak proporcjonalne i czytelne, jak w przypadku tematów np. z nauk przyrodniczych.
Nie tylko mapa myśli — nauka na 5!
Z platformą maturalni.com poznasz różne metody efektywnej nauki, dowiesz się jak skutecznie i możliwie przyjemnie zdobywać wiedzę i bez stresu przystąpić do matury!
A może tak wszystko rzucić i wyjechać na… Turboweekend? Korzystaj nie tylko z materiałów na naszej stronie, ale i kompleksowych kursów oraz najbardziej atrakcyjnych form zdobywania i utrwalania informacji!
