Jeśli masz wrażenie, że historia to „wszystko naraz” (starożytność + średniowiecze + XX wiek + milion pojęć), to spokojnie – matura nie polega na wkuwaniu każdej daty dziennej. Tu bardziej liczy się to, czy umiesz czytać źródła, łączyć fakty i wyciągać wnioski.
Dzisiaj wyjaśnimy Ci dokładnie, jak wygląda matura z historii i ile masz czasu, by pokazać się z najlepszej strony.
Jak wygląda matura z historii?
Zapomnij o chaotycznym sprawdzianie z dat. Arkusz maturalny z historii (poziom rozszerzony) jest logicznie uporządkowaną podróżą przez epoki. Zadania ułożone są chronologicznie: zaczynasz od starożytności, przechodzisz przez średniowiecze, nowożytność, wiek XIX, aż do czasów najnowszych (po 1945 roku).
Z czym konkretnie się zmierzysz? Arkusz składa się z dwóch głównych części:
- Test i analiza źródeł – to większość zadań w arkuszu. Nie są to jednak pytania typu “w którym roku była bitwa pod Grunwaldem”. CKE wymaga od Ciebie pracy z materiałem źródłowym. Będziesz analizować:
- Mapy historyczne (np. zmiany granic).
- Teksty źródłowe (kroniki, dokumenty, pamiętniki).
- Ikonografię (karykatury polityczne, obrazy, plakaty propagandowe).
- Drzewa genealogiczne i tabele statystyczne. Twoim zadaniem jest wyciąganie wniosków, łączenie faktów i rozpoznawanie procesów historycznych na podstawie tego, co widzisz.
- Wypracowanie – to “król” matury z historii. Na końcu arkusza znajdziesz zazwyczaj trzy tematy do wyboru (z różnych epok). Musisz napisać tekst argumentacyjny, w którym wykażesz się wiedzą, umiejętnością oceny postaw lub analizy przyczyn i skutków wydarzeń.
Ile trwa matura z historii?
Czas to Twój sojusznik, jeśli wiesz, jak nim zarządzać. Egzamin maturalny z historii na poziomie rozszerzonym trwa dokładnie 180 minut.
Masz pełne 3 godziny zegarowe. To dużo, ale historia to przedmiot, w którym łatwo się “rozpisać” i stracić poczucie czasu.
- Na rozwiązanie zadań z analizą źródeł (test) warto przeznaczyć około 90–100 minut.
- Na wypracowanie powinieneś zostawić sobie solidne 60–80 minut. To część, która jest wysoko punktowana i wymaga skupienia.
- Ostatnie minuty to czas na sprawdzenie, czy nie pominąłeś żadnego zadania zamkniętego i czy Twoje pismo w wypracowaniu jest czytelne dla egzaminatora.
Wiedząc, ile trwa matura z historii, możesz na próbnych arkuszach trenować tempo pracy. Jeśli utkniesz przy analizie mapy bitwy, zostaw to zadanie i idź dalej – wrócisz do niego na końcu.
Co trzeba umieć na maturę z historii?
Wielu uczniów myśli, że musi znać każdą datę dzienną. To mit. Owszem, chronologia jest niezbędna, ale matura sprawdza przede wszystkim związki przyczynowo-skutkowe.
Musisz umieć odpowiedzieć na pytania: Dlaczego to się stało? Co z tego wynikło? Jakie to miało znaczenie dla przyszłych pokoleń? Najważniejsze umiejętności to:
- Analiza materiałów – czy potrafisz rozpoznać postać na karykaturze? Czy umiesz odczytać z mapy, o którą wojnę chodzi?
- Syntetyzowanie wiedzy – łączenie faktów z różnych dziedzin (polityka, gospodarka, kultura).
- Formułowanie argumentów – w wypracowaniu nie wystarczy “lać wody”. Musisz postawić tezę i obronić ją konkretnymi przykładami historycznymi.
Jeśli czujesz, że gubisz się w gąszczu faktów lub przeraża Cię pisanie wypracowania, sprawdź nasz Kurs wideo z historii. Uczymy w nim, jak pisać pod klucz egzaminacyjny i jak szybko analizować źródła, by nie tracić czasu na egzaminie.
Czy matura z historii jest trudna?
Nie będziemy owijać w bawełnę – TAK.
Historia to jeden z bardziej wymagających przedmiotów humanistycznych. Dlaczego? Bo wymaga ogromnej wiedzy ogólnej i umiejętności logicznego myślenia. Nie wystarczy “wykuć” podręcznika. Trzeba rozumieć procesy.
Jednak “trudna” nie znaczy “nie do zdania”. Arkusze są przewidywalne w swojej strukturze. Jeśli nauczysz się pracować ze źródłami i opanujesz schemat pisania wypracowania, wysoki wynik jest w Twoim zasięgu.
Najczęściej zadawane pytania
Ile słów musi mieć wypracowanie z historii?
Wymagania CKE określają minimalną długość wypracowania na poziomie 300 słów. Praca krótsza może nie zostać oceniona merytorycznie w pełni lub wcale, jeśli nie wyczerpuje tematu. Ważniejsza od długości jest jednak jakość argumentacji i poprawność historyczna.
Czy na maturze z historii można korzystać z kalkulatora?
Nie, na egzaminie z historii kalkulator jest niedozwolony. Wszelkie dane statystyczne w tabelach są zazwyczaj dobrane tak, by wnioski można było wyciągnąć bez skomplikowanych obliczeń matematycznych.
Czy tematy wypracowań zawsze dotyczą tylko Polski?
Nie. Tematy wypracowań są zazwyczaj sformułowane tak, abyś mógł odwołać się zarówno do historii Polski, jak i historii powszechnej. Często masz wybór tematu, który pozwala Ci skupić się na epoce lub zagadnieniu, w którym czujesz się najmocniej.
