Wiem, że przygotowania do matury potrafią być stresujące. Morze materiału, presja czasu, a do tego niepewność, co dokładnie pojawi się na egzaminie. Na szczęście, jeśli chodzi o maturę ustną z języka polskiego, macie pewną ogromną przewagę – pytania jawne matura 2027! To nie jest tajemnica, a konkretna lista zagadnień, które mogą pojawić się na Waszym egzaminie. Dzięki temu możecie przygotować się znacznie spokojniej i efektywniej.
W tym artykule rozwiejemy wszelkie wątpliwości dotyczące pytań jawnych, pokażemy, gdzie je znaleźć i jak najlepiej wykorzystać w swojej nauce. Pamiętajcie, że dobrze przygotowane pytania jawne to klucz do pewności siebie i wysokiego wyniku!
Czym są pytania jawne na maturze?
Pytania jawne to lista konkretnych zagadnień problemowych, opartych na lekturach obowiązkowych, które mogą pojawić się na ustnym egzaminie maturalnym z języka polskiego. Ich celem jest ułatwienie Wam przygotowań – wiecie dokładnie, co może Was spotkać, więc możecie skupić się na analizie i zrozumieniu konkretnych tekstów i problemów.
To nie są pytania zamknięte, na które wystarczy odpowiedzieć “tak” lub “nie”. To raczej tematy do rozwinięcia, które wymagają od Was umiejętności analizy tekstu, syntezy wiedzy, argumentowania i formułowania spójnej wypowiedzi. W praktyce, każde pytanie jawne dotyczy wybranej lektury obowiązkowej i prosi o omówienie jakiegoś aspektu, motywu czy problemu na jej podstawie. To doskonała okazja, żeby pokazać, że rozumiecie literaturę i potraficie ją interpretować.
Ile jest pytań jawnych na maturę 2027?
Lista CKE na lata 2026–2028 liczy 76 pytań jawnych (w 2025 roku było ich 68). Dotyczą one 27 lektur obowiązkowych – od Biblii i mitologii po teksty współczesne.
Co ważne – ta sama lista obowiązuje przez trzy lata: są to pytania jawne opublikowane przez CKE 30 sierpnia 2024 roku, obowiązujące w latach 2026, 2027 i 2028. Jeśli zdajesz maturę w maju 2027, losujesz pytanie z tej samej puli 76 zadań.
Jak wygląda egzamin ustny z polskiego krok po kroku?
Egzamin ustny z języka polskiego trwa 30 minut – z czego pierwszych 15 minut to czas na przygotowanie, a następnie wygłoszenie wypowiedzi oraz rozmowa z zespołem egzaminującym.
Maturzysta losuje zestaw zawierający dwa zadania. Pierwsze dotyczy jednej z lektur obowiązkowych i pochodzi z puli pytań jawnych. Drugie zadanie odnosi się do zagadnień związanych z literaturą, kulturą i językiem – może zawierać tekst literacki, tekst kultury, tekst ikonograficzny lub jego fragment.
Przebieg egzaminu wygląda więc następująco:
- Losujesz zestaw z dwoma zadaniami.
- Masz 15 minut na przygotowanie obu odpowiedzi (możesz robić notatki).
- Wygłaszasz wypowiedź monologową do Zadania 1 (pytanie jawne z lektury).
- Wygłaszasz wypowiedź monologową do Zadania 2 (tekst niejawny).
- Przeprowadzasz rozmowę z komisją na podstawie obu zadań.
Ile punktów można zdobyć i za co?
Za egzamin ustny zdający może otrzymać maksymalnie 30 punktów. Punkty przydzielane są w czterech kategoriach:
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| Aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych (Zad. 1 i 2) | max 16 pkt |
| Kompozycja wypowiedzi monologowych | max 4 pkt |
| Aspekt merytoryczny rozmowy z komisją | max 6 pkt |
| Zakres i poprawność środków językowych | max 4 pkt |
Aspekt merytoryczny to aż 70% całego egzaminu ustnego. Oznacza to, że komisja ocenia przede wszystkim to, co mówisz – czy znasz lekturę, czy stawiasz tezę i czy potrafisz ją uzasadnić – a nie to, jak mówisz. Poprawność językowa jest ważna, ale nie decydująca.
Żeby zdać, należy uzyskać 30% punktów – czyli minimum 9 na 30.
Jak zbudować dobrą odpowiedź na pytanie jawne?
Dobra odpowiedź to: teza → argumenty z lektury → wybrany kontekst (wymagany!) → wniosek. Odpowiedź powinna trwać około 10 minut, po niej następuje rozmowa z egzaminatorami.
Każde pytanie jawne zawiera sformułowanie: „W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst” – to nie jest sugestia, to wymóg. Kontekst oznacza odwołanie spoza lektury bazowej: do innego utworu literackiego, filmu, dzieła sztuki, filozofii lub historii. Brak kontekstu to strata punktów w kryterium merytorycznym.
Schemat odpowiedzi w praktyce:
- Teza – jasne stanowisko wobec zagadnienia z pytania (1–2 zdania)
- Argumenty z lektury – co najmniej dwa konkretne przykłady z tekstu wskazanego w pytaniu
- Kontekst – odwołanie do innego dzieła lub zjawiska kulturowego, które wzmacnia tezę
- Wniosek – podsumowanie stanowiska
Lista 76 pytań jawnych na maturę 2027 – według lektur
Poniżej pełna lista pytań pogrupowanych według lektur obowiązkowych, dokładnie zgodna z oficjalnym komunikatem CKE.
Biblia
- Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba.
- Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta.
- Wizja końca świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Apokalipsy św. Jana.
Jan Parandowski, Mitologia (cz. I Grecja)
4. Poświęcenie się w imię wyższych wartości. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii Jana Parandowskiego.
Sofokles, Antygona
5. Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa.
6. Świat ducha a świat rozumu. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa.
William Szekspir, Makbet
7. Czy człowiek decyduje o własnym losie? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira.
8. Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira.
Adam Mickiewicz, Dziady cz. III
9. Losy młodzieży polskiej pod zaborami. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
10. Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
11. Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
12. Różne postawy człowieka wobec Boga. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza.
Stefan Żeromski, Przedwiośnie
13. Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.
14. Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.
15. Rola autorytetu w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.
16. Utopijny i realny obraz rzeczywistości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.
Witold Gombrowicz, Ferdydurke
17. Groteskowy obraz świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Ferdydurke Witolda Gombrowicza.
Marek Nowakowski, Górą „Edek”
18. W jakim celu autor nawiązuje w swoim tekście do innego tekstu? Omów zagadnienie na podstawie utworu Górą „Edek” Marka Nowakowskiego.
Andrzej Stasiuk, Miejsce
19. Miejsca ważne w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Miejsca Andrzeja Stasiuka.
Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie
20. Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca. Omów zagadnienie na podstawie utworu Profesor Andrews w Warszawie Olgi Tokarczuk.
Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem
UWAGA: Powyżej przedstawiono pytania potwierdzone w oficjalnym komunikacie CKE. Pełna lista wszystkich 76 pytań dostępna jest bezpłatnie na stronie cke.gov.pl.
Jak efektywnie przygotować się do pytań jawnych?
Mając do dyspozycji listę 76 pytań z wyprzedzeniem, kluczowe jest mądre rozłożenie pracy – nie uczenie się odpowiedzi na pamięć, ale zrozumienie problematyki każdej lektury.
Dobry plan przygotowań:
- Przeczytaj lub przypomnij sobie każdą lekturę z listy.
- Do każdego pytania jawnego sformułuj tezę i minimum dwa argumenty z tekstu.
- Znajdź kontekst – inną lekturę, film lub dzieło sztuki, które można powiązać z tematem.
- Ćwicz mówienie na głos – nie czytanie, ale mówienie. Płynność i pewność głosu liczy się w kryterium językowym.
- Poproś kogoś o odegranie roli komisji i przećwicz rozmowę po wypowiedzi monologowej.
Jeśli chcesz usystematyzować wiedzę z języka polskiego przed maturą i mieć pewność, że rozumiesz problematykę lektur obowiązkowych, na maturalni.com znajdziesz Kurs wideo z języka polskiego przygotowany przez egzaminatorów CKE – z omówieniem lektur, typowych zagadnień egzaminacyjnych i strategii odpowiedzi na egzaminie ustnym.
