Matura 2026 | Język polski (poziom podstawowy) – odpowiedzi! Sprawdź, jak Ci poszło.

Zadanie 1. (0–2)

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Agnieszki Krzemińskiej oraz do tekstu Olafa Szewczyka. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zadanie 2. (0–1)

Na podstawie tekstu Olafa Szewczyka wyjaśnij, czym pod względem dostępu do wiedzy różnią się cyfrowe nośniki informacji od dawnych nośników informacji.

Cyfrowe nośniki informacji zapewniają znacznie łatwiejszy i szerszy dostęp do wiedzy niż dawne nośniki. Dawniej wiedza była zapisywana ręcznie, trudna do kopiowania, dostępna nielicznym i narażona na zniszczenie. Dziś informacje można szybko powielać, przechowywać w wielu miejscach, udostępniać przez internet i łatwo wyszukiwać.

Zadanie 3. (0–1)

Czy w tekście Agnieszki Krzemińskiej i w tekście Olafa Szewczyka wyrażono taką samą ocenę papieru jako nośnika informacji? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Nie, w obu tekstach papier oceniono inaczej.

W drugim tekście papier i inne dawne nośniki informacji są pokazane głównie jako ograniczone i nietrwałe. Autor podkreśla, że rękopisy mogły spłonąć, zbutwieć albo rozpaść się ze starości. Zwraca też uwagę, że były trudne do kopiowania, często istniały w jednym egzemplarzu, dlatego dostęp do wiedzy był elitarny i ograniczony.

W tekście Agnieszki Krzemińskiej papier zostaje oceniony bardziej pozytywnie. Autorka zauważa, że choć nośniki cyfrowe są nowoczesne, to bywają zawodne. Papier jest prostszy w użyciu, bo do zapisania wystarczy ręka i ołówek, a do odczytania – oczy. Krzemińska podkreśla też, że kartki papieru mogą przetrwać nawet setki lat, jeśli nie zostaną zniszczone.

Tekst Szewczyka pokazuje papier jako nośnik mniej doskonały niż cyfrowe formy zapisu, natomiast Krzemińskiej tekst broni papieru i wskazuje jego zalety.

Zadanie 4. (0–1)

Rozstrzygnij, czy myśl wyrażona w sentencji rozpoczynającej tekst Agnieszki Krzemińskiej jest zgodna z odczytaniem sentencji Newtona zawartym w 1. akapicie tekstu Olafa Szewczyka. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Rozstrzygnięcie: Tak, obie myśli są ze sobą zgodne.

Uzasadnienie: Sentencja z tekstu Agnieszki Krzemińskiej brzmi: „Verba volant, scripta manent“, czyli „słowa ulatują, pismo pozostaje”. Oznacza ona, że zapisane informacje są trwalsze niż słowa wypowiedziane. Dzięki pismu można zachować wiedzę, pamięć i doświadczenia poprzednich pokoleń.

Podobną myśl wyraża pierwszy tekst, który odwołuje się do słów Newtona: „Jeśli idę dalej, to tylko dlatego, że stoję na ramionach olbrzymów”.

W tekście Szewczyka sentencja ta została odczytana jako przekonanie, że rozwój nauki jest możliwy dzięki osiągnięciom poprzedników. Autor podkreśla, że wiedza wcześniejszych pokoleń musi zostać utrwalona, aby następni ludzie mogli z niej korzystać.

Obie sentencje podkreślają znaczenie utrwalania wiedzy. Myśl Newtona mówi o korzystaniu z dorobku poprzedników, a sentencja rzymska wyjaśnia, dlaczego jest to możliwe – bo zapisane słowa pozostają dla przyszłych pokoleń.

Zadanie 5. (0–1)

Uzasadnij, że wyraz chmura użyty w tekście Agnieszki Krzemińskiej jest neologizmem znaczeniowym.

Wyraz „chmura” jest neologizmem znaczeniowym, ponieważ istniejące wcześniej słowo zyskało nowe znaczenie. W tekście nie oznacza zjawiska atmosferycznego, lecz sposób przechowywania danych na serwerach dostępnych przez internet.

Zadanie 6. (0–4)

Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Oba teksty dotyczą sposobów utrwalania i przechowywania informacji. Agnieszka Krzemińska zwraca uwagę na zalety papieru, który jest prosty w użyciu, trwały i niezależny od prądu czy internetu. Szewczyk natomiast podkreśla przewagę nośników cyfrowych nad tradycyjnymi: umożliwiają one gromadzenie ogromnych zasobów wiedzy, szybkie udostępnianie treści i łatwe wyszukiwanie danych. Oba teksty łączy jednak przekonanie, że utrwalanie wiedzy jest warunkiem rozwoju cywilizacji.