Notatka syntezująca brzmi jak pojęcie wyrwane z matury z chemii, ale to jedno z najprostszych zadań, za które możesz łatwo zgarnąć punkty na maturze z języka polskiego. Wymaga ono jedynie znajomości precyzyjnego schematu, a nie wrodzonego talentu literackiego. Rozłożymy ten temat na czynniki pierwsze, abyś poszedł na egzamin z pełnym spokojem.
Czym jest notatka syntetyzująca?
Notatka syntezująca to krótki i rzeczowy tekst, w którym łączysz informacje z dwóch różnych źródeł dostarczonych w arkuszu. Wyobraź sobie, że dwoje Twoich znajomych obejrzało ten sam film i każdy z nich opowiada Ci o swoich wrażeniach. Twoim zadaniem jest przekazać komuś trzeciemu główny temat tego filmu oraz to, jak ocenili go obaj koledzy.
Właśnie na tym opiera się ta forma wypowiedzi. Zestawiasz ze sobą dwa poglądy na jedno, konkretne zagadnienie, tworząc z nich spójną całość.
Co musi zawierać notatka syntetyzująca?
Komisja ocenia Twoją pracę według bardzo sztywnych kryteriów. Aby zdobyć maksymalną liczbę punktów, musisz odrzucić własne emocje i trzymać się konkretnych zasad. Twoja notatka syntezująca musi być maksymalnie precyzyjna.
Zadbaj o obecność tych czterech elementów:
- Wspólny temat: Musisz wyraźnie napisać, o jakim problemie traktują oba teksty.
- Stanowisko autora pierwszego tekstu: Wskaż, co na dany temat sądzi pierwszy twórca.
- Stanowisko autora drugiego tekstu: Określ opinię drugiego autora. Zwróć uwagę, czy ich wizje są zbieżne, czy może zupełnie się wykluczają.
- Ramy objętościowe: To zasada, na której potyka się najwięcej maturzystów. Musisz zmieścić się w przedziale od 60 do 90 wyrazów. Przekroczenie tego limitu w którąkolwiek stronę skutkuje obniżeniem oceny lub nawet wyzerowaniem zadania.
Jak napisać notatkę syntetyzującą na maturze?
Zacznij od dokładnego przeczytania polecenia. Bardzo często znajdziesz tam ogromną podpowiedź, określającą z góry, jakiego zagadnienia dotyczą oba teksty. Następnie, podczas czytania samych fragmentów, weź do ręki długopis lub zakreślacz. Od razu zaznacz główną tezę w każdym z nich.
Kiedy już wiesz, co chcieli przekazać twórcy, określ relację między ich tekstami. Najczęściej spotkasz się z trzema sytuacjami. Autorzy mogą mieć identyczne zdanie, prezentować zupełnie odmienne poglądy lub uzupełniać swoje przemyślenia. Znalezienie tej zależności to połowa Twojego sukcesu.
Pisz wyłącznie własnymi słowami. Jesteś tylko bezstronnym obserwatorem, dlatego nie oceniaj poglądów autorów i bezwzględnie unikaj używania cytatów. Zacytowanie zdania z arkusza to błąd, który od razu rzuci się w oczy sprawdzającemu.
Notatka syntetyzująca - przykłady i schematy
Nauka na sprawdzonych szablonach działa najlepiej. Taki sztywny układ ułatwi Ci zapanowanie nad limitem słów i chaosem w głowie. Zobacz, jak może wyglądać szkielet idealnej odpowiedzi:
Tematem obu tekstów jest [wspólne zagadnienie]. Autor pierwszego tekstu uważa, że [stanowisko pierwszego autora]. Z kolei autor drugiego tekstu prezentuje odmienne stanowisko, twierdząc, że [stanowisko drugiego autora].
Trzy lub cztery zdania całkowicie załatwiają sprawę. Zawsze staraj się używać słownictwa, które naturalnie łączy oba teksty. Przydadzą Ci się tu wyrażenia takie jak: podobnie, z kolei, natomiast, w przeciwieństwie do.
Brakuje Ci czasu na naukę? Mamy rozwiązanie
Przygotowania do egzaminu dojrzałości pochłaniają mnóstwo energii, a czasu jest zawsze za mało. Zamiast tonąć w tonach podręczników i samodzielnie rozszyfrowywać kolejne schematy arkuszy CKE, sprawdź nasz:
To kompletny, merytoryczny system nauki w formie wideo, który skondensuje Twoje 4 lata liceum do zaledwie 40 godzin konkretnego materiału. Znajdziesz tam wyczerpujące omówienie wszystkich epok i lektur, a oprócz tego wyćwiczysz pisanie wypracowań oraz form krótkich. Nasi eksperci pokażą Ci, jak bezbłędnie zdobywać punkty na każdej stronie arkusza. Ucz się we własnym tempie i zyskaj gwarancję wyniku powyżej 80%.
Dasz radę. Trzymamy za Ciebie kciuki!
Najczęściej zadawane pytania
Czy w notatce syntezującej należy stosować akapity?
Choć forma ta jest krótka, warto zastosować podział na dwa luźne akapity (np. jeden wprowadzający temat i stanowisko pierwszego autora, a drugi zestawiający to ze stanowiskiem drugiego). Nie jest to jednak wymóg bezwzględny – najważniejsza pozostaje spójność wypowiedzi i precyzyjne odniesienie do obu tekstów.
Czy w notatce syntezującej można używać cytatów z tekstu?
Nie, jest to surowo zabronione. Notatka musi stanowić przetworzenie informacji i być napisana w całości własnymi słowami. Przepisanie fragmentu tekstu z arkusza sprawi, że komisja uzna ten fragment za bezwartościowy, co może obniżyć ocenę pracy.
Jakie są najczęstsze błędy przy pisaniu notatki syntetyzującej?
Najwięcej osób traci punkty przez przekroczenie limitu 90 słów, stosowanie cytatów, dodawanie własnej opinii na dany temat oraz pominięcie określenia stanowiska jednego z autorów. Pamiętaj, aby zawsze zachować pełen obiektywizm i chłodną relację faktów.
